Thoái hoá đĩa đệm

25/11/2016 12:20

Đĩa đệm bị thoái hoá do hai quá trình: thoái hoá sinh học và thoái hoá bệnh lý. Hai quá trình này đan xen nhau khó phân biệt.

  1. Thoái hoá sinh học

Đĩa đệm bị thoái hoá sinh học (lão hoá) theo quy luật sinh học, các tế bào sụn với thời gian lâu dần sẽ già, khả năng tổng hợp các chất tạo nên sợi colagen và mucopolysaccharid sẽ làm giảm sút và rối loạn, chất lượng của sụn sẽ kém dần, tính chất đàn hồi và chịu lực giảm; hơn nữa tế bào sụn ở người trưởng thành không có khả năng sinh sản và tái tạo.

Trong lịch sử tiến hoá ở động vật đi bằng bốn chân, từ đoạn ngực trỏ xuống cột sống tạo thành một đường cong hình cung lõm xuống để thích ghi với tư thế nằm ngang, ở người, trong giai đoạn bào thai cột sông cũng có dạng hình cong, khi ra đòi với dáng đi đứng thẳng, dần dần cột sống hình thành các đoạn cong kế tiếp nhau để thích nghi vối tải trọng cơ thể đứng thẳng. Do đó chức năng giảm xóc của các đĩa đệm trở nên vô cùng quan trọng vì trong tư thế đứng thẳng các đĩa đệm nói chung, đặc biệt là các đĩa đệm cv – CVI và LIV – Ly, Ly – Sj phải chịu toàn bộ sức nặng của cơ thể và tải trọng bổ sung trong các hoạt động hàng ngày. Hậu quả của tư thế đứng thẳng làm cho đĩa đệm phải chịu áp lực cao thường xuyên nên mạch máu bị dồn ra khỏi đĩa đệm. Đĩa đệm chỉ được nuôi dưỡng băng thẩm thấu cho nên đĩa đệm trở thành loại mô dinh dưỡng chậm điển hình do đó loạn dưỡng và thoái hoá sớm xuất hiện, ở lứa tuổi 30 đã xuất hiện thoái hoá về cấu trúc và hình thái của đĩa đệm. Quá trình thoái hoá đĩa đệm tăng dần theo tuổi, diễn ra liên tục trong suốt cuộc đòi người.

  1. Thoái hoá bệnh lý

Do nhiều yếu tố bên trong và bên ngoài tác động vào đĩa đệm:

  1. Yếu tô’ vi chấn thương

Vi chấn thương là-những sang chấn, những quá tải cho cột sống cổ, không đủ mạnh như yếu tố chấn thương cấp nhưng lặp đi lặp lại nhiều lần. Một sô” nghề nghiệp thường xuyên phải đội nặng, thợ lặn, tư thê” lao động phải ngồi nhiều, quay cổ thường xuyên như thợ may, đánh máy chữ, nghệ sĩ piano, đánh trông… Yếu tô” vi chấn thương cột sông cổ đã thúc đẩy nhanh quá trình thoái hoá đĩa đệm – cột sống cổ. Đặc biệt nghề nghiệp lái các loại xe có độ rung lớn, xiếc nhào lộn, “trồng cây chuối”, vận động viên thể thao hoặc người lao động nặng có các động tác gây đè ép mạnh hoặc vặn vẹo cột sống cổ có thể gây ra TVĐĐ cột sông cổ.

  1. Yếu tô cơ học

Biểu hiện bằng sự tăng bất thường lực nén trên một đơn vị diện tích của đĩa đệm hay còn gọi là hiện tượng quá tải, là vếu tô” quan trọng thúc đẩy quá trình thoái hoá đĩa đệm tăng nhanh. Do các yếu tô”

sau:

– Các biến dạng thứ phát của cột sông sau chấn thương, vi chấn thương, viêm hoặc u đĩa đệm.

  • Các dị dạng bẩm sinh làm thay đổi điểm tỳ nén bình thường của cột sống.
  • Tăng trọng tải: tăng cân quá mức do béo, do nghề nghiệp

thoái hóa đốt sống lưng nên ăn gì

thoai hoa khop hang

bai thuoc chua thoat vi dia dem

  1. Yếu tố miễn dịch
  • Yếu tốbệnh lý tự miễn.

Urovitz (1978) đã nghiên cứu mô bệnh học của các mẫu TVĐĐ kiểu Schmorl ở cột sống thắt lưng tử thi và các mẫu đĩa đệm cột sống cổ thoát vị thu được sau phẫu thuật cắt cung sau để chứng minh giả thuyết bệnh lý thoái hoá đĩa đệm là một bệnh tự miễn. Giả thuyết này dựa trên phản ứng miễn dịch trung gian tế bào đôl với kháng nguyên nhân nhầy thể hiện trong ống nghiệm. Kết quả nghiên cứu không tìm thấy sự xâm nhiễm tế bào viêm ở bất kỳ mẫu nào, chỉ có sự phát triển tổ chức hạt và tăng sinh mạch máu. Các dấu hiệu bệnh lý này có thể đại diện cho phản ứng của cơ thể với chấn thương cơ học hơn là một phản ứng viêm đáp ứng với một kháng nguyên còn chưa được xác định rõ.

  • Yếu tố ho á miễn dịch tổ chức.
  1. Baìa và cs (1997) đã nghiên cứu các thay đổi về tổ chức học và hoá miễn dịch tổ chức bên trong và xung quanh 28 đĩa đệm cột sống cổ thoát vị được thu nhập trong các phẫu thuật giải chèn ép phía trước. Bằng cách sử dụng yếu tô” kháng thể Willebrand, H.

Bala và cs đã nhận thấy ỏ các đĩa đệm thoát vị có biểu hiện thoái hoá các mâm sụn và các vòng sợi bị rách. Đồng thòi hình thành các mạch máu tân tạo xung quanh đĩa đệm. Nghiên cứu của Kang và cs

  • thấy sự tham gia của nitric oxide, interleukins, prostaglandin E2 và matrix metalloproteinase trong bệnh lý thoái hoá và thoát vị đĩa đệm. H. Motegi
  • nghiên cứu thấy hiện tượng tăng kháng nguyên nhân tế bào ở dây chằng dọc sau trong các trường hợp phì đại dây chằng này và bệnh lý tuỷ do TVĐĐ cột sống cổ và thoái hoá cột sông cổ.
  1. Yếu tố di truyền:

Theo Wilson (1998), sự sắp xếp và chất lượng của colagen trong vòng sợi đĩa đệm là do yếu tố di truyền, hư đĩa đệm mang tính chất gia đình.

  1. Yếu tố chuyển hoá:

Rối loạn chuyển hoá gây ra thoái hoá đĩa đệm. g. Yếu tố nhiễm khuẩn