Liệu trình kéo dài

30/10/2016 12:23

Dù corticosteroid với liều hơn 10 mg luôn tạo ra tác dụng phụ, nhưng corticosteroid liều thấp thường được dùng cho bệnh nhân thấp khớp nặng liên tục trong nhiều năm, nhằm giữ cho bệnh ổn định.

Khả năng gặp tác dụng phụ thấp hơn khi dùng liều thấp, và nó luôn xảy ra ở mức độ nào đó.

Liệu trình liều thấp corticosteroid có thể kết hợp với DMARD, giúp bạn giâm triệu chứng tới khi nào DMARD bắt đầu có hiệu quả, liệu trình này có thể kéo dài hàng tháng. Nếu DMARD thực sự không giúp bạn, thì corticosteroid dùng liều ngắn sau đó ngắt quãng cho đầy đủ. Để thay đổi, bác sĩ kê đơn liều thấp và DMARD kết hợp trong một giai đoạn xác định, đặc biệt là nếu DMARD không có hiệu quả như hy vọng.

Đối với liệu trình corticosteroids kéo dài, bác sĩ sẽ kê đơn hàng ngày với liều khoảng 5-10mg. Một cách thức cho thuốc khác đổì với những người nhận liệu trình điều trị kéo dài là thay đổi liều hàng ngày. Bạn có thể dùng liều cao một ngày và liều thấp hơn (hoặc không có liều nào cả) vào ngày hôm sau. Tác dụng chổrìg viêm của thuốc không hiệu quả vào ngày liều thấp được dùng. Nhưng nếu hiệu quả vẫn tồn tại, cơ thể bạn sẽ tiếp tục một ngày dùng liều thấp hoặc không có liều nào cả. Cách dùng này có thể kéo dài nhiều tháng đến hàng năm.

Ngay cả với liều nhỏ, điều tối quan trọng là bạn phải làm theo chỉ dẫn của bác sĩ khi dùng corticosteroids. Bất cứ những thay đổi không mong đợi nào xảy ra trong quá trình dùng thuốc cũng đều dẫn tới những tác dụng phụ nặng nề.

Tên của Corticosteroids

Có nhiều loại corticosteroid khác nhau, bác sĩ sẽ chọn loại thích hợp nhâ’t cho bạn. Sau đây là những corticosteroids hàng đầu:

  • Prednison (Deltason, Orason, Prednicen-M, Sterapred)

® Cortison (Cortone)

® Methylpredni solon (Medrol)

® Prednisoỉon (Prelone)

  • Triamcinolon (Aristocort)

Cortícosteroid có bán trên thị trường cả dưới tên thương mại lẫn tên gốc với giá rẻ hơn. Được chế tạo dưới dạng viên nhộng hõặc viên nén, dung dịch, tiêm, kem bôi tại chỗ và trong siro cho trẻ em.

Các tác dụng phụ của corticosteroid

Nếu corticosteroid được dùng liều nhỏ – khoảng 7,5mg hoặc thấp hơn prednison hoặc các corticosteroid tương đương khác – nguy cơ tác dụng phụ xảy ra rất thấp. Liều trung bình từ 7,5 – 20 mg một ngày trong một tháng thì có nguy cơ vừa phải. Liều cao 20-60 mg, nguy cơ cao và chỉ dùng khi thật cần thiết. Liều rất cao – 100 đến 1000 mg/ngày rất hiếm khi dùng và trong thời gian rất ngắn.

Corticosteroids có nhiều tác dụng phụ, từ tác dụng thông thường cho tới khi hiếm gặp. Sau đây là một số tác dụng phụ thường gặp.

« Tăng cân do giữ nước

e Tăng cân do mỡ tích trữ nhiều, có thể là hậu quả của ăn ngon miệng

« Lo lắng

Mất ngủ

  • Dễ tức giận
  • Chậm liền vết thương
  • Mụn trứng cá

« Mặt tròn như mặt trăng

  • Nhìn mờ

® Yếu cơ tứ chi

  • Lông, tóc mọc quá nhiều
  • Loãng xương

bài tập thể dục chữa thoái hóa đốt sống lưng

thoái hóa đốt sống cổ và cách điều trị

thuốc chữa thoát vị đĩa đệm

Các tác dụng phụ chắc chắn xảy ra ở những người dùng liều vừa phải hoặc cao sau đây:

  • Tăng đường máu

® Cao huyết áp

  • Loét dạ dày, hay kích ứng dạ dày (thường khi NSAID cũng được dùng)

® Nổi mẩn đỏ hoặc hồng trên da

  • Tăng nguy cơ nhiễm trùng

Một số người dễ bị tác dụng phụ mặc dù dùng liều thấp hơn những người khác. Người già dễ bị tác dụng phụ hơn người trẻ.

Người ta cho rằng Corticosteroid cũng gây ra lệ thuộc thuốc. Nếu bạn dùng liều cao, lệ thuộc thuốc có thể xảy ra nguyên nhân là liều cao ức chế tuyến thượng thận bài tiết ra cortisol. Nếu dùng corticosteroid kéo dài, cơ thể sẽ không sản xuất ra đầy đủ cortisol. Điều này, dẫn tới “cơn bão thượng thận” – có thể gây chết người. Sau đây là một số tình huống có khả năng xảy ra:

® Đang bị suy tim hoặc mổ

  • Đang mắc bệnh
  • Trong khi bạn mất tri giác, hoặc không thể báo cho người khác biết mình đang dùng corticosteroi

Nếu dùng corticosteroid kéo dài, rất tốt nếu bạn đeo một vòng cổ tay báo động, hoặc vòng cổ hay một phiếu chứng nhận y khoa nào đó. Sau đó, lỡ như bạn không thể nói được khi đang bị “cơn bão thượng thận”, nhân viên y tế sẽ biết để cho bạn một liều thật cao thêm nữa.

Các tác dụng qua lại cũng có thể xảy ra đôi với corticosteroid. Đó là lý do tại sao phải thông báo cho bác sĩ, hoặc tác dụng của bất kỳ loại thuốc nào khác đang dùng.

Ví dụ, nếu bạn bị đái tháo đường và đang dùng Insulin, hoặc thứ thuốc đái tháo đường bằng đường uống, bạn cần phải dùng liều cao nếu đồng thời đang uống prednisolon.

Mặc dù hiếm, nhưng nếu dùng thuốc giảm miễn dịch cyclosprin khi đang dùng prednisolon thì sẽ thay đổi tác dụng của các thuốc khác. Một số thuốc thuộc loại đó là:

e Amphotericir B

® Thuốc estrọgen

  • Thuốc tránh thai đừng uống

® Phenobarbital

  • Thuốc lọi tiểu mạch (Lasix)
  • Thuôc chống đông máu (Coumadin)