Đau thần kinh tọa và những điều không thể bỏ qua

25/04/2018 09:50

Đau thần kinh tọa là tình trạng đau thắt lưng xảy ra do dây thần kinh hông to (thần kinh tọa) bị tổn thương hoặc bị chèn ép. Đây là triệu chứng khá phổ biến, xảy ra ở nhiều đối tượng khác nhau nhưng chủ yếu là người cao tuổi hoặc những người thường xuyên làm các công việc nặng nhọc và dễ gặp chấn thương vùng cột sống thắt lưng. Vậy, đâu là nguyên nhân gây đau thần kinh tọa, triệu chứng, cách chữa trị ra sao, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu qua bài viết sau.

1. Đau thần kinh tọa nguyên nhân do đâu?

Nguyên nhân đau dây thần kinh tọa chủ yếu là do các tổn thương xảy ra ở phần đĩa đệm hay xương khớp vùng thắt lưng. Trong đó, một số tác nhân sau được xem là yếu tố gây bệnh phổ biến nhất:

  • Do thoát vị đĩa đệm:

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, khi đĩa đệm ở giữa 2 đốt sống vùng thắt lưng gặp tổn thương hay lão hóa theo thời gian, phần bao xơ phía ngoài dễ bị xơ cứng, bào mòn và rách, khiến nhân nhầy bên trong tràn ra ngoài, chèn ép lên dây thần kinh tọa và gây ra các cơn đau nhức khó chịu.

  • Do thoái hóa khớp gây hẹp ống sống:

Khi hệ cơ xương khớp bị thoái hóa, các đốt sống có thể dần bị hao mòn, lâu ngày sẽ làm hẹp ống tủy sống, tình trạng này tạo ra các áp lực lên vùng hông, đặc biệt là hệ thần kinh hông và dây thần kinh tọa. Đây là triệu chứng đa phần chỉ gặp ở những người từ 60 tuổi trở lên.

đau thần kinh tọa

  • Do khối u cột sống:

Khi cột sống hay các dây thần kinh xuất hiện những khối u bất thường có thể tạo áp lực và gây chèn ép hệ thần kinh xung quanh, nếu tình trạng này xảy ra ở vùng thắt lưng có thể gây tổn hại đến dây thần kinh tọa.

  • Do chấn thương cột sống:

Chấn thương vùng cột sống thắt lưng do một số nguyên nhân như tai nạn, té ngã, va đập mạnh có thể khiến cột sống bị viêm nhiễm, xương rạn nứt, gãy vỡ, bao xơ đĩa đệm bị vỡ gây thoát vị đĩa đệm,… gây tác động đến dây thần kinh tọa và phát sinh các cơn đau nhức khó chịu.

  • Lao động quá sức, không đúng tư thế:

Những người thường xuyên phải  làm việc như bốc vác, vũ công, vận động viên…khiến cột sống vận động quá mức, tạo nhiều áp lực lên cột sống, gây nguy cơ đau dây thần kinh tọa.

  • Một số nguyên nhân khác:

Dây thần kinh tọa bị đau nhức còn có thể do các tác nhân khác gây ra: áp lực khi mang thai, biến chứng từ một số bệnh lý như tiểu đường, táo bón, tim mạch, cảm cúm, sốt rét,… Ngoài ra, nhiều trường hợp không có nguyên nhân đau thần kinh tọa rõ ràng hoặc đó chỉ là các cơn đau tự nhiên do làm việc quá sức hay vận động nhiều.

2. Các dấu hiệu đau thần kinh tọa thường gặp

– Đau thắt lưng, lan dọc xuống hai bên hông và mông. Nếu đau eo bên phải sẽ lan xuống gây nhói hông phải, còn đau eo trái thì hông trái sẽ bị đau. Sau đó đau nhức từ mông xuống bắp chân, kheo chân và lan xuống tận các ngón chân theo đường đi của dây thần kinh tọa.

– Đau âm ỉ  từng cơn hoặc đau cấp tính liên tục, đau tăng lên khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi, ban đêm cơn đau có xu hướng nặng hơn.

– Đau khi thay đổi tư thế, hoặc chỉ cần ho hay hắt hơi cũng thấy nhói lưng do có hội chứng chèn ép.

– Cột sống cứng và đau, khó cúi hoặc nghiêng người. Có triệu chứng khó kiễng chân, khó đứng trên đầu ngón chân.

– Có cảm giác tê, nóng, đau rát như dao đâm, ở vùng bị đau cảm giác như bị kiến bò,…

– Khi bệnh nặng, chân tê bì mất cảm giác, lâu dần bệnh nhân sẽ bị teo cơ.

đau thần kinh tọa

3. Đau thần kinh tọa phải làm sao? Cách chữa đau thần kinh tọa hiệu quả

3.1. Chữa đau thần kinh tọa bằng các bài thuốc dân gian

  • Bài thuốc từ tỏi kết hợp với tinh bột nghệ và sữa tươi

Cách làm: Chuẩn bị một củ tỏi ta, hai thìa nhỏ tinh bột nghệ, 150-200ml sữa tươi không đường. Tỏi ta bóc tách thành nhánh nhỏ, đập dập rồi thêm tinh bột nghệ, khuấy đều và uống. Bài thuốc này nên áp dụng vào buổi sáng là hiệu quả nhất. Nếu có thời gian có thể uống thêm một ly buổi tối để phát huy tác dụng.

  • Bài thuốc kết hợp giữa tinh bột nghệ, đinh lăng và ngũ gia bì

Cách làm: Chuẩn bị một bình thủy tinh chuyên để ngâm rượu. Sau đó, chuẩn bị hai thìa nhỏ tinh bột nghệ, 3 lít rượu trắng (loại có nồng đồ cồn cao thì vừa hiệu quả lại có thể dùng làm thuốc xoa bóp), 200g đinh lăng phơi khô, 200g ngũ da bì. Cho tất cả nguyên liệu đã chuẩn bị vào bình rồi trộn đều các nguyên liệu, sau đó đổ rượu lên, lớp trên cùng mới cho tinh bột nghệ vào. Bảo quản bình này ở nơi khô ráo, thoáng mát, để ít nhất nửa tháng là có thể đem ra dùng được. Ngày uống 2-3 lần trước bữa cơm hoặc trước khi đi ngủ. Rượu này cũng có thể đem ra xoa bóp rất hiệu quả.

3.2. Xoa bóp bấm huyệt chữa đau thần kinh tọa

  • Xoa bóp

Xoa bóp giúp vùng bị đau nóng lên làm giảm tình trạng đau nhức, tê bì. Bệnh nhân nằm sấp trên giường, người thực hiện dùng lòng bàn tay xoa vào nhau cho nóng rồi xoa hay chà xát lên vùng thắt lưng rồi xuống mông và đùi tối thiểu từ 5-8 lần. Nhẹ nhàng dùng tay xoa bóp bắp thịt và gân vùng lưng, đùi vùng bị đau tối thiểu 5-8 lần. Sau đó, dùng tay lắc rung xương hông, thả lỏng bắp thịt để cơ được co giãn nhẹ nhàng.

  • Bấm huyệt

Bấm huyệt là thủ pháp day ấn dọc theo đường đi của dây thần kinh tọa để cơ bắp thả lỏng, lưu thông khí huyết giảm đau nhức tốt hơn. Các huyệt vị được ấn khi chữa đau thần kinh tọa thường nằm tại khu vực thắt lưng như thận du, đại trường du, thừa phù, hoàn khiêu, ủy trung, thừa sơn…

Thực hiện bằng cách:

Người bấm huyệt sẽ dùng ngón cái ấn trên các huyệt trên đây, đồng thời áp dụng các động tác như xoa, bóp, day, lăn, miết… tác động trên da từ vùng thắt lưng xuống mông, đùi và chân để làm ấm nóng các khu vực này, từ đó giúp máu huyết lưu thông giảm các cảm giác đau, nhức, mỏi hay tê bì tốt nhất.

3.3. Chữa đau thần kinh tọa bằng châm cứu

chữa đau thần kinh tọa

Châm cứu là một trong những phương pháp điều trị đau thần kinh tọa bằng Đông y. Châm cứu chữa đau thần kinh tọa là cách sử dụng kim châm cứu tại các huyệt đạo trên cơ thể nhằm giúp khí huyết được cân bằng, kinh lạc lưu thông mang đến sự dễ chịu cho người bệnh. Đồng thời giảm các cơn đau thần kinh tọa hiệu quả, khắc chế và đẩy lùi nhiều chứng bệnh khác.

Việc điều trị bệnh đau thần kinh tọa bằng châm cứu được tiến hành tập trung trên các huyệt nằm theo dây thần kinh tọa, tại vị trí rễ dây thần kinh tương ứng tại vùng lưng, mông, đùi, cẳng chân, bàn chân.

Sau khi thăm khám, kiểm tra sức khỏe bác sĩ sẽ xác định mức độ và thời gian châm cứu. Liệu trình để điều trị thần kinh tọa bằng châm cứu kéo dài trong vòng khoảng nửa tháng. Sau mỗi liệu trình có thể nghỉ 6 hoặc 7 ngày rồi tiến hành liệu trình tiếp theo.

4. Một số câu hỏi thường gặp về đau thần kinh tọa

4.1. Đau thần kinh tọa có nguy hiểm không?

Nếu không được phát hiện và điều trị đau thần kinh tọa kịp thời thì bệnh rất dễ chuyển thành mạn tính, khó có phương pháp phục hồi hoàn toàn. Những cơn đau mà người bệnh phải chịu đựng sẽ có cường độ và tần suất tăng dần, gây khó chịu bất tiện trong sinh hoạt và lao động hàng ngày. Đau khiến người bệnh mất ngủ, dễ cáu gắt, mệt mỏi, các động tác cúi hoặc nghiêng người đều trở nên khó khăn.

Khi bệnh đau thần kinh tọa tiến triển nặng, có thể gây biến chứng nguy hiểm như làm tê bì, mất cảm giác và khả năng kiểm soát hoạt động của chân. Các cơ dọc đường đi của dây thần kinh tọa có khả năng bị teo, vẹo cột sống, thậm chí là tàn phế. Nặng hơn có thể dẫn đến rối loạn cơ tròn gây ra đại tiểu tiện mất tự chủ.

4.2. Đau thần kinh tọa nên ăn gì? Món ăn chữa đau thần kinh tọa

  • Thực phẩm chứa vitamin B6

Thịt gà, các loại ngũ cốc và hạt như đậu nành, hạt hướng dương, hạt óc chó, đậu phộng, rau chân vịt, chuối…rất dồi dào vitamin B6. Chất này khi vào cơ thể sẽ thúc đẩy hồng cầu được sản sinh, giảm đau thần kinh và chữa lành các tổn thương ở dây thần kinh tọa. Các món ăn từ lươn giúp bổ khí huyết, mạnh gân cốt do dồi dào hàm lượng vitamin nhóm B cũng rất tốt  cho người bị đau thần kinh tọa.

đau thần kinh tọa nên ăn gì

  • Thực phẩm chứa axit folic

Axit folic hay vitamin B9 có tác động lớn đến việc tạo máu và tế bào, tham gia vào quá trình hoạt động của các dây thần kinh, do đó làm giảm đau thần kinh tọa nhanh chóng. Nên ăn nhiều đậu Hà Lan, măng tây, bông cải xanh, nấm, bơ, cam, quýt….để tăng cường axit folic cho cơ thể.

  • Thực phẩm chứa vitamin B12

Thịt bò, thịt cừu, cá ngừ, cá hồi, cá thu, các loại hải sản, gan động vật, trứng, sữa…chứa hàm lượng vitamin B12 rất cao, có khả năng cải thiện hệ thần kinh và tham gia vào việc tái tạo tế bào. Nhờ vậy mà khi ăn nhiều thực phẩm này, người bệnh sẽ giảm đau và ngăn ngừa tình trạng viêm ở dây thần kinh tọa hiệu quả.

  • Thực phẩm chứa nhiều Vitamin C

Vitamin C không chỉ giúp cơ thể nâng cao hệ miễn dịch mà còn có khả năng cải thiện những tổn thương ở dây thần kinh. Các loại trái cây cam, chanh, quýt, bưởi, dứa, dâu tây, kiwi hay cà chua, bắp cải…là nguồn vitamin C tự nhiên rất tốt cho những người đang bị đau dây thần kinh tọa.

4.3. Đau thần kinh tọa không nên ăn gì?

  • Rượu, bia, thuốc lá, cà phê

Các đồ uống có cồn, nhất là rượu bia hay các chất kích thích như thuốc lá, cà phê khi vào cơ thể gây ảnh hưởng đến hoạt động của toàn bộ cơ quan, trong đó có xương khớp. Các chất này là một trong những nguyên nhân gây ra bệnh xương khớp như viêm khớp, thoái hóa cột sống,…Từ đó sẽ khiến cho tình trạng bệnh đau thần kinh tọa trầm trọng hơn cũng như quá trình chữa trị gặp nhiều khó khăn, tốn kém thời gian, công sức.

  • Muối

Những người mắc bệnh đau thần kinh tọa nên hạn chế ăn muối bởi muối dễ gây ra các cơn đau thắt, ảnh hưởng đến thần kinh cũng như dây thần kinh.

  • Thức ăn nhiều dầu mỡ

Thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ làm cho quá trình lão hóa diễn ra nhanh hơn, đồng thời dễ dẫn đến viêm nhiễm, bao quanh và chèn ép dây thần kinh, khiến cho các cơn đau thần kinh tọa nhiều hơn với mức độ dữ dội ngày càng cao. Do đó người mắc bệnh đau thần kinh tọa nên kiêng các món ăn chiên xào, các đồ ăn nhanh, bim bim, mì tôm…

  • Thực phẩm đóng hộp, thức ăn nhanh

Thực phẩm đóng hộp để bảo quản tốt và lâu dài thường chứa hàm lượng muối cao. Mà muối lại ảnh hưởng đến hệ thần kinh, dây thần kinh và ảnh hưởng đến bệnh đau thần kinh tọa, nên hạn chế.

đau thần kinh tọa kiêng ăn gì

4.4. Đau thần kinh tọa có tập thể dục được không? Bài tập trị dứt điểm đau thần kinh tọa

Đau thần kinh tọa có tập thể dục được không, hay đau thần kinh tọa có nên đi bộ không vẫn là một dấu hỏi cần giải đáp của rất nhiều người bệnh. Việc đau thần kinh tọa vẫn nên đi bộ đó là lời khuyên của các chuyên gia, tuy nhiên đi bộ như thế nào, quãng đường bao xa, thời gian đi bộ như thế nào… thì cần phải tham khảo để sao cho phù hợp nhất với tình trạng của từng bệnh nhân.

Thông thường một ngày chỉ nên đi bộ khoảng từ 20-30 phút tập thể dục, không tính việc di chuyển trong ngày của người bệnh. Điều này sẽ khiến cho cột sống được kéo dãn, các đốt sống được chun giãn không bị đè nén, rễ dây thần kinh bên trong đốt sống cũng được giảm áp lực nhiều hơn.

Người bệnh có thể thực hiện vào bất kì thời gian hợp lý nào trong ngày theo lịch sắp xếp của từng bệnh nhân. Tuy nhiên thoải mái và tốt nhất là buổi sáng sớm và chiều muộn, quãng thời gian có không khí trong lành trong ngày.

Theo nghiên cứu thì những người bị đau thần kinh tọa không nên đi bộ tối đa quá 1.5 km, việc đi bộ cũng cần được thực hiện nhẹ nhàng, không vội vã. Trong quá trình đi bộ người bệnh có thể nghỉ ngơi nếu thấy biểu hiện quá đau.

  • Tập luyện chữa đau thần kinh tọa

– Động tác 1: Cúi người xuống, 2 tay chạm vào ngón chân cái, đánh mạnh hết cỡ 2 tay về phải rồi về trái, quay cả đầu về phía đánh tay. Bạn thực hiện khoảng từ 7-10 lần.

– Động tác 2: Đứng thẳng người chân hơi dạng, thẳng 2 tay ngang mặt, đánh 2 tay, quay cả đầu về phía trái rồi phía phải (10 lần), cùng tư thế đó, đánh tay, một chân đá ngược chiều đánh tay, lưng có tiếng kêu lắc rắc là tốt (10 lần).

– Động tác 3: Đứng thẳng người chụm chân, lắc vòng chữ O (bạn lưu ý là chỉ lắc người không cần lắc vòng) về trái rồi về phải. Bạn lắc một phía tầm 20 vòng.

Kiên trì luyện tập các bài tập này thường xuyên mỗi ngày có tác dụng chống chèn ép, tạo sự vận động nhẹ nhàng cho các khe gian đốt, tránh tái phát các cơn đau và phòng ngừa biến dạng hoặc cố tật.

4.5. Đau dây thần kinh tọa uống thuốc gì?

Người bệnh khi bị đau dây thần kinh tọa có thể tham khảo một số loại thuốc sau đây:

– Thuốc giảm đau kháng viêm toàn thân

– Thuốc giãn cơ vân

– Các thuốc có tác dụng tăng dẫn truyền thần kinh ngoại vi

Tuy nhiên, sử dụng loại thuốc nào là phù hợp, liều lượng, cách dùng ra sao thì nên tuân theo chỉ định của bác sĩ để đảm bảo an toàn.

4.6. Phòng bệnh đau dây thần kinh tọa ở người già như thế nào?

Ở người cao tuổi, hệ xương khớp đã dần trở nên suy yếu, dễ bị loãng xương, thoái hóa khớp và đĩa đệm. Vì vậy, nguy cơ bị đau dây thần kinh tọa càng cao. Để phòng bệnh đau dây thần kinh tọa ở người già, cần chú ý thay đổi các thói quen xấu trong ăn uống và sinh hoạt theo các hướng dẫn sau đây:

  • Duy trì trọng lượng cơ thể thích hợp

Khi tuổi tác tăng cao, quá trình lão hóa xương khớp diễn ra mạnh mẽ, khung xương ngày càng trở nên yếu. Nếu trọng lượng cơ thể quá lớn sẽ khiến xương khớp bị quá tải, tốc độ thoái hóa xương khớp tăng lên và kéo theo các bệnh lý về xương khớp. Vì vậy, người cao tuổi nên kiểm soát cân nặng và duy trì ở mức phù hợp để bảo vệ các khớp xương và tránh nguy cơ bị đau thần kinh tọa.

  • Ăn uống lành mạnh

Chú ý bổ sung nhiều thực phẩm chứa chất béo không no có lợi như cá biển, dầu cá, dầu thực vật, các loại hạt…; thực phẩm chứa chất xơ, vitamin và khoáng chất…Đồng thời, hạn chế và loại bỏ các món chiên, xào, nướng, thực phẩm đóng hộp, thực phẩm chứa chất bảo quản…

  • Luyện tập thể dục thể thao

Với người già, nên đi bộ 30 phút mỗi ngày để phòng ngừa các bệnh tim mạch, thần kinh và xương khớp. Ngoài ra, tập dưỡng sinh, đi xe đạp, các môn bơi lội, cầu lông… cũng giúp hệ xương khớp chắc khỏe và phòng ngừa bệnh đau thần kinh tọa rất tốt.

thể thao chữa đau thần kinh tọa

  • Thư giãn tinh thần

Người cao tuổi nên giữ tinh thần lạc quan, vui vẻ, thư giãn bằng các tham gia các hoạt động cộng đồng, các câu lạc bộ dành cho người cao tuổi… để sống vui khỏe và phòng ngừa bệnh tật, đặc biệt là tránh căng thẳng các dây thần kinh.

  • Tránh các tư thế xấu

Nên ngồi đặt toàn bộ trọng lượng cơ thể lên cả hai mông, không nên ngồi bắt chéo chân sẽ gây ảnh hưởng đến khung xương vùng lưng và chậu. Nên điều chỉnh ghế sao cho lưng ngồi thẳng, chân để trên sàn, cánh tay vuông góc với mặt bàn hoặc tay vịn của ghế. Không mang vác vật nặng quá sức.

Đau thần kinh tọa không phải là căn bệnh xa lạ đối với chúng ta, nhất là đối với người cao tuổi. Bệnh có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm đến sức khỏe, do đó mọi người không nên chủ quan. Nên có chế độ ăn uống, luyện tập và làm việc khoa học để tránh tình trạng bệnh và luôn khỏe mạnh.

Để được chuyên gia tư vấn phù hợp nhất với tình trạng bệnh của bạn, hãy để lại số điện thoại, hoặc gọi điện tới tổng đài 1900 63 64 68 hoặc 0966 492 332! Trân trọng!

Chuyên gia cơ xương khớp

ads
ads