Các bệnh lý về cơ ở bệnh nhân nhiễm HIV

12/10/2016 10:50

Đây là một trong các bệnh cơ xương khớp thường gặp nhất ở bệnh nhân nhiễm HIV. Tiêu cơ vân có thể là một trong các biến chứng đầu tiên ỏ bệnh nhân nhiễm HIV. Có ba nhóm nguyên nhân gây các tổn thương cơ ở các đối tượng nhiễm HIV: nhóm viêm cơ tự miễn, hiện tượng tiêu cơ vân do dùng thuốc và viêm cơ do bội nhiễm vi khuẩn sinh mủ (tụ cầu vàng và các vi khuẩn sinh mủ khác).

  1. Viêm đa cơ kết hợp với nhiễm HIV

Viêm đa cơ tự miễn gặp ở khoảng 2% đến 7% người nhiễm HIV. về mặt lâm sàng, cận lâm sàng, triệu chứng biểu hiện tương tự như viêm đa cơ ở người không nhiễm HIV song tiên lượng tốt hơn và đáp ứng với điều trị miễn dịch tốt hơn.

  • Triệu chứng lâm sàng viêm đa cơ tự miễn

Đau cơ: có khoảng 10 — 35% số bệnh nhân có đau cơ. Bệnh nhân khác ít khi kêu đau cơ thực sự mà đa số thường phàn nàn về cảm giác “nhức nhối”. Đau tại các cơ tổn thương, có thể khu trú hoặc lan toả.

Yếu cơ: đặc biệt yếu cơ xảy ra đối với các cơ ở gốc chi: các cơ ở vai, cánh tay, chậu, đùi thường tổn thương nhất. Bệnh nhân thường thấy mỏi cơ khi lên xuống cầu thang, khi đi lại, đứng dậy khi đang ngồi, khi chải tóc, khi thực hiện các động tác cần nâng vai. Tương tự các bệnh lý cơ khác, bệnh nhân khó đứng lên ngồi xuống. Khi ngồi xuống, muốn đứng dậy, bệnh nhân cần phải vịn vào ghế mới đứng dậy được (dấu hiệu ghế đẩu). Thậm chí yếu cơ nặng đến mức độ bệnh nhân đi đứng không vững, có thể bị ngã. Thầy thuốc, điều dưỡng viên, bản thân bệnh nhân và người nhà cần phải biết điều này để tránh các chấn thương có thể xảy ra.

Teo cơ: khoảng 6% số bệnh nhân có teo các cơ tổn thương.

  • Triệu chứng cậh lâm sàng viêm đa cơ tự miễn

Tăng các enzỵm cơ: cấc enzym có nguồn gốc cơ thường tăng như creatin kinase (CK), transaminase (AST—GOT; ALT-GPT), đôi khi có tăng cả lactic dehydrogenase (LDH).

Điện cơ: xuất hiện các rối loạn điện cơ có nguồn gốc tổn thương cơ.

Sình thiết cơ: có hiện tượng thâm nhiễm tế bào CD8 và kháng nguyên virus. Gần nửa sô” người bệnh có hội chứng xâm nhiễm bạch cầu lympho.

2. Bênh lý cơ vân do thuốc Zidovudỉn (Zidovudine myopathy)

Tiêu cơ vân có thể là một trong các biến chứng đầu tiên ở bệnh nhân nhiễm HIV hoặc là biến chứng do bệnh nhân sử dụng các thuốc kháng virus hoạt tính cao (highly active antiretroviral therapy (HAART). Đặc trưng bởi sự yếu cơ, CK có thể bình thường hoặc tăng. Sinh thiết mẫu cơ cho thấy có bất thường về ty lạp thể. Hiện tượng này có hồi phục khi ngừng thuốc.

3. Điều trị các tổn thương cơ

Việc điều trị chủ yếu là điều trị triệu chứng đau cơ và yếu cơ. Trưốc hết, bệnh nhân phải bỏ rượu và các thuốc không rõ tính chất dược liệu đang dùng (ví dụ các thuốic nhập lậu không rõ nguồn gốc, các loại thuốc cây cỏ, thuốc “nâng cao thể trạng”, các loại megavitamin…) nhằm giảm các yếu tô” gây hủy tế bào cơ.

Điều trị triệu chứng: các thuốíc giảm đau bậc 2 (có kết hợp paracetamol) hoặc thuốc chống viêm không steroid: các thuốc này thường đủ để cải thiện và khống chế triệu chứng đau cơ.

Thuốc chống virus: bệnh nhân cần được tiếp tục điều trị bằng các thuốc đã được chứng minh hiệu quả (ví dụ AZT—azidothymidin). Tuy nhiên, cần lưu ý, ỏ một sô” các bệnh nhân đang điều trị bằng AZT mà có các triệu chứng về cơ, ngừng AZT có thể cải thiện 50% các trường hợp.

Kháng sinh: được chỉ định đôi vối trưòng hợp có nhiễm trùng, dù nhỏ. Do đây là loại bệnh có suy giảm miễn dịch, nếu không điều trị kịp thời, vi khuẩn sẽ lan toả với tô”c độ nhanh chóng và gây tổn thương nhiều cơ quan trong thời gian ngắn. Như vậy, trường hợp có tổn thương cơ mà có các bằng chứng nhiễm khuẩn kèm theo, cần chỉ định kháng sinh kết hợp.

Lý liệu pháp và phục hồi chức năng: nên tiến hành sớm, nhằm tránh co thắt cơ. Các biện pháp phục hồi chức năng cần thực hiện sớm, duy trì đều đặn, có hiệu quả tốt trong việc phục hồi chức năng cơ, tránh teo cơ.

Globulin miễn dịch tĩnh mạch và steroids: được chỉ định khi các biện pháp trên thất bại. Với liều steroids liệu thấp (30 mg/ngày) các triệu chứng đau cơ, hủy cơ thường thuyên giảm nhanh chóng. Corticoid cần được chỉ định ngắn ngày, giảm liều dần trong vòng 10 ngày. Đặc biệt, tương tự như những bệnh tự miễn, truyền globulin miễn dịch tĩnh mạch đạt kết quả rất tốt.

thuốc khớp glucosamine

bai thuoc chua thoat vi dia dem

thuốc chữa xương khớp