Bệnh viêm khớp phản ứng

5/03/2018 10:20
  1. Đại cương về bệnh viêm khớp phản ứng

Năm 1916, Hans Reiter mô tả trường hợp đầu tiên biểu hiện bởi tam chứng: viêm khớp, viêm niệu đạo và viêm kết mạc mắt. Quan điểm hiện nay coi viêm khớp phản ứng mà điển hình là hội chứng Reiter là một bệnh có tính chất hệ thống, biểu hiện bởi một viêm khớp vô khuẩn xuất hiện sau một nhiễm trùng chủ yếu ở hệ tiết niệu sinh dục và/hoặc hệ tiêu hoá. Mặc dù hội chứng Reiter bao gồm tam chứng, song nhiều tác giả hiện nay cho rằng chỉ cần có viêm khớp không đối xứng huyết thanh âm tính kết hợp với một trong sô” các triệu chứng ngoài khớp là đủ để chẩn đoán.

Là một trong các bệnh thuộc nhóm bệnh lý cột sông huyết thanh âm tính, bệnh có mối liên quan đến yếu tô” HLA-B27 song tỷ lệ thấp hơn so với bệnh viêm cột sông dính khớp (30 – 50%). Viêm khớp phản ứng thường gặp ở người trẻ tuổi, tuy có thể gặp cả ở trẻ nhỏ và người cao tuổi. Tỷ lệ mắc bệnh ở nam cao hơn ở nữ. Các bệnh nhân nữ thường ít có biểu hiện ngoài khớp rầm rộ như ở nam giới.

2. Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh bệnh viêm khớp phản ứng

Tương tự các bệnh khác trong nhóm nhóm bệnh lý cột sông huyết thanh âm tính, cơ chê” nhiễm khuẩn, đặc biệt là Chlamydia Trachomatis (nhiễm khuẩn đường sinh dục); Yersina, hoặc Salmonella (nhiễm khuẩn đường tiêu ho á) có vai trò quan trọng trong khởi phát bệnh viêm khớp phản ứng. Trên cơ sở nhiễm khuẩn và các yếu tô” cơ địa (HLA B27, yếu tố gia đình…), yếu tô” môi trưồng với các đáp ứng miễn dịch của cơ thể là giải thích cơ chế bệnh sinh. Tuy vậy, dường như tình trạng viêm màng hoạt dịch có liên quan tói sự nhiễm khuẩn tại chỗ tồn tại dai dẳng, song chưa có nghiên cứu nào chứng minh được điều này.

Triệu chứng học bệnh viêm khớp phản ứng

  1. Triệu chứng lâm sàng bệnh viêm khớp phản ứng
  • Tiền sử: cần phải khai thác kỹ tiền sử nhiễm khuẩn đường tiết niệu sinh dục, đường ruột (đặc biệt là trong thời gian 1-8 tuần trước khi xuất hiện viêm khớp). Lưu ý các kinh hoạt tình dục với bạn tình mới. Thời gian xuất hiện các triệu chứng của viêm khớp phản ứng trong trường hợp điển hình là 1 — 4 tuần, tuy có thể muộn hơn.
  • Viêm khớp: thường viêm một hoặc vài khớp chủ yếu ở chi dưới và không đối xứng. Các khớp hay bị tổn thương nhất là: khớp gối, khớp bàn cổ chân, khớp bàn ngón chân, khớp cùng chậu…
  • Viêm điểm bám gân: viêm gân achille, viêm gân gan bàn chân, viêm điểm bám gân mào chậu… là các điểm bám gân hay bị tổn thương nhất.
  • Hội chứng tiết niệu sinh dục: viêm niệu đạo (đái khó, đái buốt) hay gặp ở nam giới. Viêm cổ tử cung hay gặp ở bệnh nhân nữ nhưng thường không có triệu chứng.
  • Hội chứng mắt: viêm kết mạc, viêm võng mạc thường kết hợp với đau mắt, sỢ ánh sáng, đôi khi có thể giảm thị lực cấp tính.
  • Hội chứng dạ dày, ruột: đau bụng, ỉa chảy.
  • Tổn thương da và niêm mạc: tổn thương ở da và móng, viêm loét bao quy đầu, viêm loét lưỡi….
  • Tổn thương nội tạng: rất hiếm gặp viêm màng ngoài tim, hở động mạch chủ. Đôi khi có tổn thương thần kinh (thần kinh sọ não).
  • Triệu chứng toàn thân: mệt mỏi, chán ăn, gầy sút… thường gặp trong các trường hợp mạn tính, ít gặp trong đợt cấp tính đầu tiên. Sốt thường dưới 38°c.
  1. Triệu chứng cận lâm sàng viêm khớp phản ứng

Không có xét nghiệm đặc hiệu cho chẩn đoán bệnh viêm khớp phản ứng, nhưng phải tiến hành một số xét nghiệm để chẩn đoán phân biệt với một số bệnh khác.

  • Các xét nghiệm biểu hiện hội chứng viêm sinh học ở huyết thanh và dịch khớp.
  • Xét nghiệm miễn dịch: có thể phát hiện được tế bào mang thể vùi ở dịch khớp, tế bào niệu đạo. Có thể có các bằng chứng nhiễm Chlamydia (sự có mặt của ADN hoặc ARN Chlamydia, Yersinia…) trong các mẫu dịch khớp…
  • Khảo sát sự có mặt của kháng nguyên HLA B27: thường dương tính từ 70 — 80% tùy nghiên cứ Kháng thể này âm tính không loại trừ chẩn đoán.
  • Xquang các khớp tổn thương: ở giai đoạn đầu thường bình thường.
  • Xquang khớp cùng-chậu: tổn thương thường không đối xứng, ở giai đoạn sớm, thường không phát hiện được tổn thương trên Xquang quy ước, cần chụp CT hoặc MRI khớp cùng chậu.

thoai hoa cot song lung

thoái hóa đốt sống cổ nên ăn gì

chữa thoái hóa đốt sống cổ