Bệnh lý ngoài cột sống cổ

5/03/2018 10:20
  1. Viêm đám rối thần kinh cánh tay
  1. Hội chứng Pancoast – Tobias

Do ung thư thượng bì (carcinoma) đỉnh phổi chèn ép đám rối thần kinh cánh tay.

  1. Sarcoma vùng vai – cánh tay

Đau vùng vổ ngày càng tăng, hạn chế vận động cột sống cổ, sò nắn phần mềm vùng cô có thể thấy những thay đổi bất thường. Đau có thể lan tới các ngón tay.

Thuốíc giảm đau ít có tác dụng

Chẩn đoán xác định bằng chụp X quang quy ước cột sống cổ và khớp vai.

  1. Liệt dây thần kinh quay trụ, giữa

(Xem Hồ Hữu Lương – Bệnh thần kinh ngoại vi, Nhà xuất bản Y học, 2005, trang 113 – 133).

  1. Hội chứng sườn cổ, hội chứng khe sườn – đòn

Hội chứng sườn cổ do mỏm ngang đốt sống CVII dài ra như một xương sườn cụt gây hẹp khe sườn – đòn chèn ép các rễ cuối (rễ C8, Đ 1) của đám rối thần kinh cánh tay và mạch máu dưới đòn. Chẩn đoán xác định hội chứng sườn cổ bằng chụp X quang cột sống cô quy ước phát hiện xương sườn đốt sống CVII. Biểu hiện lâm sàng của hội chứng sườn cổ giống như hội chứng khe các cơ bậc thang và hội chứng khe sườn – đòn. Đôi khi sờ thấy một khối u rắn gồ lên ở giữa hô” trên đòn. Đó là đầu tự do của sườn cổ hoặc chỗ dính của sườn cổ với sưòn 1 (Xem Lâm sàng thần kinh, Nhà xuất bản Y học, 1998, trang 426 – 429).

  1. Gay mỏm nha đốt trục
  • Cơ chế gẫy mỏm nha đốt trục (Cn).

Do chấn thương gấp quá mức cột sống cổ gây nên gẫy mỏm nha không di lệch hoặc gẫy mỏm nha kèm theo sai khớp ra sau (đốt Cj trật về phía sau) hay sang ngang.

Do chấn thương duỗi quá mức cột sống cô: gẫy mỏm nha kèm theo sai khớp ra sau.

Do chấn thương xoay gấp hay xoay thẳng: gẫy mỏm nha kèm theo sai khớp một bên.

  • Biểu hiện lâm sàng: hội chứng chèn ép tuỷ.

BỆNH ÁN 6.5: gẫy mỏm nha đốt trục

Bệnh nhân Bùi Văn s. 57 tuổi, ngã ngửa đập đầu xuống đất bại tứ chi kiểu trung ương. Chụp X quang quy ước ngày 28 – 12 – 1998 và MBI có hình ảnh gẫy mỏm nha, 15 -1- 1999 phẫu thuật cô” định mỏm nha, kết quả tốt.

bài thuốc trị thoái hóa cột sống

thoái hoá cột sống nên ăn gì

viêm khớp dạng thấp là gì

  1. Chứng vẹo cổ (torticolis)

Khởi phát sau lao động nặng hoặchị lạnh.

Đau vùng gáy cấp tính một bên, đau lan lên chẩm. Đầu ngoẹo về một bên, không quay đầu được do co cứng cơ ức đòn chũm. Thường khỏi sau một vài ngày. Dễ tái phát.

 

  1. Bệnh tâm căn
  2. Đau cột sông cổ phóng chiếu do bệnh nội tạng
  3. u thuỳ nhộng tiểu não

Có những biểu hiện dễ nhầm với hội chứng cột sông cổ, hội chứng rễ thần kinh cổ, hội chứng động mạch đốt sống THCSC, TVĐĐ cột sống cổ. Nhưng trong trường hợp u thuỳ nhộng thì bệnh nhân nôn vọt (triệu chứng của tăng áp lực nội sọ), bệnh tiến triển tăng nhanh, điều trị nội khoa kiểu TVĐĐ cột sống cổ chỉ đỡ tạm thòi.

BỆNH ÁN 6.6: u thuỳ nhộng tiểu não

Bệnh nhân: Hà Thế H. 17 tuổi, bệnh khởi phát từ từ (không có chấn thương, không sốt) với biểu hiện đau và hạn chế vận động cột sống cổ, có cứng cơ cạnh sông cổ bên trái, co cứng cơ thang bên trái (vai trái cao hơn vai phải); đau vùng gáy lan xuống vai trái; đau đầu vùng chẩm kèm theo nôn vọt từng đợt vài ngày, chóng mặt thoảng qua. Bệnh tiến triển nhanh, điều trị nội khoa kiểu TVĐĐ cột sống cổ chỉ đỡ tạm thời, xu hướng bệnh tảng nhanh. Chụp MRI ngày 04- 9-2001 có thuốc đối quang từ: không thấy hình ảnh TVĐĐ cột sống cổ, không thấy bất thường nào gây chèn ép tuỷ và rễ thần kinh cổ nhưng có u thuỳ nhộng đường kính 4 cm, ranh giới rõ, giữa u là phần mô đặc, có cấu trúc tín hiệu đồng nhất và ngấn thuốc đối quang từ sau khi tiêm gadolium, bao quanh phần mô đặc là dịch. Khối u chèn ép não thất IV làm giãn các não thất ỏ phía trên. Nghĩ đến u tế bào hình sao (astrocytoma).

  1. Dập não sau chấn thương

Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ có thể xuất hiện ngay sau một chấn thương mạnh và đột ngột vào cột sống cổ, có mất ý thức hàng giò, lúc đó có thể nhầm vối dập não (cerebral contusion). Nhưng sau khi tỉnh dậy thì bệnh nhân TVĐĐ bị liệt tứ chi (trong khi đó bệnh nhân dập não thường chỉ liệt một bên); nếu liệt hai chi trên kiểu ngoại vi, liệt hai chi dưới kiểu trung ương thì càng chắc chắn là thương tổn ở tuỷ cổ. Trường hợp dập não rất nặng như dập não lớn, dập thân não thì bệnh nhân hôn mê sâu ngay sau khi chấn thương và hôn mê kéo dài cho đến khi tử vong.

BỆNH ÁN 6.7: TVĐĐ cột sống cổ sau chấn thương

Bệnh nhân Tạ Hải N. 56 tuổi vào khoa nội thần kinh Viện 103 ngày 28-2-1999. Tiền sử: khoẻ mạnh sau khi uổng 1/2 chai rượu vang, đi xe đạp trên đường vắng bị ngã bất tỉnh khoảng 2 giờ, sau tĩnh lại thấy liệt hoàn toàn hai chi dưới bại hai chi trên, 7 ngày sau được đưa vào viện trong tình trạng tỉnh táo, bại hai chi trên kiểu ngoại vi, liệt hai chi dưới kiểu trung ương, 12 đôi dây thần kinh sọ não bình thường. Chụp MRI có hình ảnh TVĐĐ cột sống cổ nhieu tang (đĩa đem Cjj-j – Cjy, Cjy – Cy, Cy – Cyj, Cyj – CVII, CVIII – Dj), không thấy có u ở vùng cột sống cổ.